टेकडी वाचवा
वेताळ टेकडी हा शहरातील पुण्याचा सर्वोच्च बिंदू आणि पश्चिम घाटाचा एक फाटा आहे. क्वारीतील पाणथळ, माळरान, झाडी आणि पानगळीचे कोरडे जंगल इथे चालत जाण्याच्या अंतरावर आहेत. येथे सुमारे २८० पक्षी प्रजातींची नोंद आहे. तरीही या टेकडीला कोणतेही कायदेशीर संरक्षण नाही.
व्हॉट्सॲपवर शेअर करा
काय धोक्यात आहे
टेकडीवरून सुमारे २.१ किमी लांब आणि ३० मीटर रुंद रस्ता प्रस्तावित आहे; त्यासाठी सुमारे १,५०० झाडे तोडावी लागतील.
क्वारीतील पाणथळ जागेखाली बोगदे प्रस्तावित आहेत. वर्षभर पाणी असलेली ही एकमेव जागा टिबुकली, पाणकोंबड्या आणि बगळ्यांचे घर आहे.
प्रत्येक कापणी शिकारी पक्षी, स्थलांतरित आणि स्थानिक पक्ष्यांचा शहरभर फिरण्याचा मार्ग तोडते.
घटनाक्रम
१९८२
लॉ कॉलेज टेकडीवरून जाणारा महामार्ग नागरिकांच्या विरोधानंतर रद्द. स्रोत
१९८० चे दशक
वेताळ टेकडी वाचवण्यासाठी पहिली नागरिक चळवळ, प्रामुख्याने महिलांच्या नेतृत्वात.
जाने. २०१६
रस्त्याच्या कामापूर्वी पर्यावरण परिणाम मूल्यांकन आणि तज्ज्ञ आढावा आवश्यक असल्याचे मुंबई उच्च न्यायालयाचे निर्देश. स्रोत
२०२०
निवडून आलेले नगरसेवक नसताना प्रशासनाकडून जुन्या विकास आराखड्यातील प्रकल्पांचे पुनरुज्जीवन; काही १९८७ पासूनचे.
२०२२
महापालिकेच्या अर्थसंकल्पात पूर्व उतारावरून २.५ किमी रस्ता, पाणथळ जागेखाली दोन बोगदे आणि टेकडीच्या धारेवरून जोडरस्ता. ARAI ला चाचणी ट्रॅकसाठी आणखी जमीन हवी; माथ्यावर डॉप्लर रडार प्रस्तावित.
एप्रि. २०२३
टेकडी वाचवण्यासाठी हजारो पुणेकर रस्त्यावर. स्रोत
नोव्हें. २०२३
पहिल्या वेताळ टेकडी बर्डिंग मॅराथॉनमध्ये एका आठवड्यात १११ प्रजातींची नोंद.
फेब्रु. २०२५
बालभारती–पौड फाटा रस्त्याविरोधातील नागरिकांची याचिका मुंबई उच्च न्यायालयाने फेटाळली. स्रोत
२०२५
VTBKS च्या निवेदनानंतर, रस्त्याच्या मार्गावरील “मानीव वनक्षेत्रात” काम करू नये, असे केंद्रीय अधिकारप्राप्त समितीचे राज्य सरकारला निर्देश. स्रोत
ऑक्टो. २०२५
सर्वोच्च न्यायालय: पर्यावरण मंजुरीशिवाय रस्त्याचे काम सुरू करता येणार नाही. स्रोत
नोव्हें. २०२५
कोणतेही कायदेशीर संरक्षण नसलेल्या टेकडीवर VTBM मध्ये एका आठवड्यात १६४ प्रजातींची नोंद.
कायदेशीर परिस्थिती बदलत असते. ताज्या घडामोडींसाठी @VTBKS_Pune फॉलो करा.
टेकडीचे रक्षण कोण करते
वेताळ टेकडी बचाव कृती समिती (VTBKS) ही नागरिक गटांची अराजकीय आघाडी आहे. तिचे स्वयंसेवक जनजागृती मोहिमा चालवतात, जनहित याचिका दाखल करतात आणि मोफत पक्षीनिरीक्षण फेऱ्या घेतात. वेताळ टेकडीला “नैसर्गिक वारसा स्थळ” म्हणून घोषित करून तिथे बांधकामबंदी करावी, अशी VTBKS ची मागणी आहे; तसेच टेकडीची जैवविविधता नोंदवही तयार करण्यात वन विभागाला मदत करण्याची समितीची इच्छा आहे.
तुम्ही कशी मदत करू शकता
- मॅराथॉनमध्ये सहभागी व्हा: प्रत्येक चेकलिस्ट हा पुरावा आहे.
- रोजच्या फेरफटक्यातील नोंदीही ई-बर्डवर करा: वेताळ टेकडी हॉटस्पॉट.
- वेताळ टेकडी ट्रेलमध्ये सहभागी व्हा किंवा स्वयंसेवक बना.
- फॉलो आणि शेअर करा: @VTBKS_Pune, @OldWonk.
- VTBKS ला लिहा किंवा फोन करा: vetaltekdibm@gmail.com · रणजित राणे, +91 74200 71818